Raport o stellaratorach. Kiedy możemy liczyć na fuzję jądrową?

29 kwietnia 2026, 14:15

Świat wciąż czeka na fuzję jądrową i wciąż nie może się jej doczekać. Najbardziej znanym projektem jest budowany we Francji tokamak ITER. Ruszy za około 10 lat. Jednak ITER to reaktor badawczy. Ma dopiero dostarczyć danych do zbudowania pierwszej elektrowni demonstracyjnej, która prześle energię do sieci. Konkurencyjnym dla tokamaków rozwiązaniem są stellaratory. Niedawno informowaliśmy, że stellarator, w który zainwestowała Polska, pokonał tokamaki w kluczowym parametrze fuzji jądrowej, a nieco wcześniej rozwiązano w nim ważny problem od dekad trapiący stellaratory – znaleziono sposób na załatanie „magnetycznej butelki”



Historyczny rok 2012?

8 listopada 2013, 12:04

Rok 2012 może przejść do historii jako rok, w którym pojawił się pierwszy sygnał, że tempo wzrostu emisji antropogenicznego dwutlenku węgla zaczęło maleć. Co bardzo ważne, spowolnienia miało miejsce pomimo wzrostu gospodarczego.


Potwierdzono istnienie nowego typu supernowych. Należała doń najsłynniejsza supernowa

29 czerwca 2021, 09:44

Międzynarodowy zespół naukowy pod przewodnictwem specjalistów z Las Cumbres Observatory zdobył pierwsze przekonujące dowody na istnienie supernowych ECS, czyli gwiazd, w których kolaps jądra nastąpił w wyniku gwałtownego wychwytu elektronów przez jądra Ne i Mg. O możliwości takiej teoretyzuje się od 40 lat, jednak dotychczas nie zdobyto przekonujących dowodów.


NCBJ zapleczem badawczym Komisji Europejskiej

8 lutego 2017, 12:38

Narodowe Centrum Badań Jądrowych podpisało umowę o współpracy ze Wspólnym Centrum Badawczym (Joint Research Centre, JRC) będącym jedną z Dyrekcji Generalnych Komisji Europejskiej


Reaktor fuzyjny można ochronić, pozwalając na małe niestabilności plazmy

12 października 2022, 11:03

Fuzja jądrowa to szansa na produkcję taniej, czystej i bezpiecznej energii. Jednak do jej przeprowadzenia konieczne jest, by plazma w centrum reaktora miała temperaturę około 100 milionów stopni Celsjusza. Jednocześnie trzeba zabezpieczyć reaktor, by się nie roztopił. Dlatego krawędź plazmy musi być izolowana od ścian reaktora. Problem w tym, że na krawędzi pojawiają się niestabilności plazmy brzegowej (ELMs). Powodują one, że cząstki plazmy mogą docierać do ścian reaktora i go uszkadzać.


Niespodziewany spadek emisji dwutlenku węgla

20 sierpnia 2012, 14:05

W Stanach Zjednoczonych doszło do niespodziewanego spadku emisji dwutlenku węgla. Przyczyną tego stanu rzeczy jest coraz powszechniejsze zastępowanie węgla gazem naturalnym


Wskazano lokalizację nowego amerykańskiego Zderzacza Elektron-Jon (EIC)

16 stycznia 2020, 12:58

Na początku stycznia Departament Energii USA poinformował o wybraniu lokalizacji dla nowego potężnego urządzenia badawczego fizyki wysokich energii. Zderzacz Elektron-Jon (EIC) ma powstać w Brookhaven National Laboratory (NY) kosztem ok. 2 mld. dolarów. Dwa przeciwbieżne akceleratory zderzać będą elektrony z protonami lub z jonami atomowymi, z możliwością polaryzacji obu wiązek. Program badawczy planowanych eksperymentów współtworzą naukowcy z NCBJ.


Drewniana beczka z dna Bałtyku

7 maja 2026, 11:56

Pierwsza rządowa decyzja o budowie elektrowni jądrowej w Polsce zapadła w 1971 roku. Na razie elektrowni nie ma, ale jest za to beczka. Drewniana. Sprzed kilkuset lat. Znaleziono ją w Bałtyku, w miejscu, w którym trwają prace przygotowawcze do budowy infrastruktury do czerpania wody na potrzeby chłodzenia bloków energetycznych pierwszej elektrowni jądrowej.


Fizycy ostrzegają przed utratą energetyki jądrowej

16 grudnia 2013, 17:40

Amerykańskie Towarzystwo Fizyczne ostrzega, że jeśli USA będzie traciła elektrownie atomowe w takim tempie jak obecnie, to do roku 2030 w Stanach Zjednoczonych ubędzie 60% źródeł czystej energii. Tylko w bieżącym roku zapowiedziano zamknięcie 4 elektrowni atomowych


Naukowcy obserwują proces, stanowiący wielką przeszkodę w rozwoju fuzji jądrowej

6 sierpnia 2021, 11:11

Jednym z największych problemów, z jakim stykają się specjaliści pracujący przy fuzji jądrowej, są swobodnie przyspieszające elektrony, które w końcu osiągają prędkości bliskie prędkości światła czyli stają się cząstkami relatywistycznymi. Tak szybkie elektrony uszkadzają tokamak, w których przeprowadzana jest reakcja termojądrowa.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk